Een toevallige ontmoeting

Gepubliceerd op 6 mei 2020 om 09:34

PEEL EN MAAS | Van Piet Gommans, ook bekend van de veel bezochte facebooksite ‘Vreuger waas alles angers’ ontvingen wij de eerste bijdrage voor onze nieuwe rubriek ‘Peel en Maas, wie het vreuger waas’. Zijn verhaal gaat over een incident rondom de bevrijding van Peel en Maas in november 1944.

 

In het najaar van 2009 stappen op een woensdagmiddag twee bezoekers naar binnen bij het streekmuseum ’De Moennik’ toen nog gevestigd in de voormalige landbouwschool aan de Ruijsstraat in Helden. De twee bezoekers stellen zich voor als Len Cox, 83 jaar en oorlogsveteraan afkomstig uit Lanreath Looe in Cornwall (Groot Britannië). Zijn begeleider is een Brabantse jongeman tevens tolk en chauffeur. Ze zijn op zoek naar de plek in Helden waar Len Cox in november ‘44 gewond raakte. De 83 jarige veteraan is op zoek naar ‘het laatste stukje van de film’ uit die dagen, die zoals hij laat weten, stopt rond 20 november 1944 ergens tussen Panningen en Koningslust. Onder het genot van een kop koffie verteld hij zijn verhaal.

“Ik kom uit een groot gezin met veertien kinderen, acht meisjes en zes jongens", start Len Cox zijn verhaal. "In 1944 werd ik als achttienjarige opgeroepen voor militaire dienst en met de tweede landingsgolf kom ik op D-day 6 juni in Normandië aan land. Enkele weken later tijdens de gevechten rondom de stad Caen schiet een sluipschutter mij in mijn bil. Liggend op mijn buik ga ik in een Dakota toestel terug naar Engeland voor een operatie en herstel. Na ontslag uit het hospitaal komt ik terecht bij een trainingseenheid en op 18 november 1944, tijdens de bevrijding van Helden, keer ik terug bij mijn eenheid het Glouchestershire regiment (49e Inf. Divisie) dat opereert in het Peel en Maas gebied. Ik kom bij een eenheid van de ’Polar Bears’ en wat ik nog weet is dat we op 20 of 21 november werden vervoerd in ‘kangaroo tanks’ en de namen ‘Laagheide’, ‘Korte heide’ en Maasbree.” In de buurt van Koningslust werd de bemanning in het pantservoertuig geraakt door uitgaand granaatvuur. “Weet niet of wij te vroeg vertrokken zijn bij de startlijn”, zo vervolgt Len, “of iemand heeft een foute berekening gemaakt? Maar iemand heeft die dag een fout gemaakt”, eindigt Len zijn verhaal. Vijf of zes soldaten raakten tijdens de inslag van een granaat ernstig gewond en een ervan was Len Cox. Een mevrouw uit Koningslust laat mij in een later gesprek weten dat zij dit als kind had gezien op de Laagheide. Een soldaat zat opzij tegen de tank helemaal onder het bloed te roken en als hij aan de sigaret trok en uitblies kwam er ook rook door een gat in zijn hals naar buiten. “Dit ben ik nooit vergeten”, zo laat ze weten. “Daar is mijn film gestopt”, vervolgt Len Cox, “en nu wil ik graag weten waar dit is gebeurd en dan de weg verder volgen die mijn eenheid toen heeft afgelegd tot Boekend en Blerick.”

Len is die dag met een hoofdwond opgenomen in een hospitaal in Leopoldsburg (B) en later overgebracht naar Brugge voor herstel. Op 27 januari 1945 keert hij terug bij zijn eenheid. Na het einde van de oorlog in Duitsland heeft hij het leger in 1947 verlaten en keert terug naar huis. Samen hebben de zes zonen (allen militair) en acht zussen de oorlog overleefd en was het gezin Cox weer compleet.

Het verhaal van Len Cox is een van de vele verhalen die bestaan in de herinnering van nu oudere mannen die op jonge leeftijd strijd moesten leveren in een vreemd land. Het toeval wilde dat ik hem tegen het lijf liep. Zijn film heeft nu een einde of, zoals u wilt, een vervolg.

 

Piet Gommans, 5 mei 2020.

 

Foto-onderschriften

Boven: Veteraan Len Cox 2009 tijdens zijn bezoek aan streekmuseum 'De Moennik'. (Foto Piet Gommans)

Onder: November 1944 'kangaroo' tanks op de Molenstraat in Helden. (Foto archief heemkundevereniging Helden)


«   »